Phố Hàng Đào dài khoảng 260 mét, nối phố Hàng Ngang với khu vực Hàng Gai-Cầu Gỗ, gần hồ Hoàn Kiếm. Đây là một trong những phố buôn bán lâu đời của khu phố cổ Hà Nội, gắn với nghề nhuộm và kinh doanh tơ lụa.
Khám phá bản đồ: https://hoankiemculture.com
Tên Hàng Đào gợi nhắc màu đỏ điều, màu hồng đào của những tấm vải từng được nhuộm và bày bán tại đây.
Những người thợ và thương nhân từ các làng nghề, trong đó có cộng đồng Đan Loan (tỉnh Hải Dương cũ), nổi tiếng với nghề nhuộm màu và buôn bán tơ lụa, đã góp phần tạo nên sự phồn thịnh của con phố. Khi lên kinh thành sinh sống, họ mang theo nghề nghiệp, tín ngưỡng và những mối liên hệ đồng hương, tạo dựng cuộc sống mới giữa phố thị.
Hàng Đào từng đông vui nhất vào những ngày phiên chợ Hàng Tơ. Mỗi tháng có sáu phiên, diễn ra vào các ngày mùng một, mùng sáu, mười một, mười sáu, hai mươi mốt và hai mươi sáu âm lịch. Người từ các làng dệt La Khê, La Cả, Đại Mỗ, Vạn Phúc và vùng Bưởi mang the, lụa, đũi, lĩnh đến bán. Con phố trở thành nơi gặp gỡ giữa người sản xuất và người buôn, nối các làng nghề với thị trường kinh thành. Trong cuốn Từ Paris đến Bắc Kỳ (1885), tác giả Paul Bourde mô tả: “Ngày phiên chợ, phố Hàng Đào lấp lánh hệt như hang động của Alibaba”. Ông đặc biệt chú ý đến sắc vàng dịu của tơ và những bó tơ được mang từ nông thôn ra phố. Lời kể ấy giúp hình dung vẻ rực rỡ của một phiên chợ tơ lụa cuối thế kỷ XIX.
Thời Pháp thuộc, phố được gọi là Rue de la Soie, nghĩa là phố Tơ Lụa. Từ năm 1945, tên Hàng Đào được khôi phục. Đầu thế kỷ XX, bên cạnh các cửa hàng tơ lụa truyền thống, thương nhân Ấn Độ mở thêm các hiệu bán vải bông nhập khẩu. Các cửa hàng tạp hóa, vàng bạc và làm mũ cũng xuất hiện, khiến hoạt động thương mại ngày càng đa dạng.
Trên phố vẫn còn những địa điểm lưu giữ ký ức về nghề nghiệp và cộng đồng: đình Đồng Lạc ở số 38 gắn với nghề làm và buôn bán yếm lụa; đình Hoa Lộc Thị ở số 90A là nơi người Đan Loan thờ Tổ nghề nhuộm và thờ vọng thành hoàng quê hương. Phố Hàng Đào còn gắn với phong trào Đông Kinh nghĩa thục năm 1907: nhà số 4 vốn là nhà của gia đình cụ Lương Văn Can, một trong những người sáng lập và là Hiệu trưởng của trường; nhà số 10 từng là địa điểm giảng dạy của trường Đông Kinh nghĩa thục. Những địa chỉ ấy ghi dấu nỗ lực mở mang dân trí và đổi mới giáo dục đầu thế kỷ XX.
Đi dọc phố Hàng Đào hôm nay, quý khách có thể khám phá phía sau những cửa hàng nhộn nhịp là ký ức về tơ lụa, các cộng đồng làng nghề và một phong trào giáo dục yêu nước. Tên phố, những ngôi đình và các ngôi nhà cùng kể lại lịch sử của con phố qua nhiều thế hệ.
Approximately 260 metres long, Hàng Đào Street connects Hàng Ngang Street with the Hàng Gai - Cầu Gỗ area, close to Hoàn Kiếm Lake. It is one of the oldest commercial thoroughfares in Hanoi’s Old Quarter, historically associated with dyeing and the silk trade. The name Hàng Đào evokes the vivid red and peach-blossom pink of the fabrics once dyed and sold along the street.
Artisans and merchants from craft villages contributed greatly to the prosperity of Hàng Đào. Among them, the community originating from Đan Loan in Hải Dương Province was renowned for dyeing and trading silk. When settling in the capital, they brought along their traditional skills, beliefs and strong regional ties, thereby forging a new life in the heart of the city.
Hàng Đào was at its most vibrant on silk market days, which were held six times a month-on the 1st, 6th, 11th, 16th, 21st and 26th days of the lunar calendar. People from the weaving villages of La Khê, La Cả, Đại Mỗ and Vạn Phúc, as well as from the Bưởi area, flocked here to sell silk gauze, fabrics, wild silk and satin. The street thus became a focal meeting place for producers and merchants, bridging rural craft villages with the capital’s bustling marketplace.
In his book De Paris au Tonkin, published in 1885, Paul Bourde described the scene vividly: “On market days, Hàng Đào Street sparkles like Ali Baba’s cave”. He was particularly struck by the soft golden hue of the silk and the skeins brought in from the countryside for sale in the city. His account offers a captivating glimpse into the splendour of a late nineteenth-century silk market.
During the French colonial period, the street was officially designated as “Rue de la Soie” (Silk Street), before reverting to the name Hàng Đào in 1945. In the early twentieth century, alongside traditional silk shops, Indian merchants opened establishments selling imported cotton fabrics. General stores, jewellery shops and hat-makers also emerged, progressively enriching the street’s commercial diversity.
The street still preserves several historical landmarks that embody the memory of its past crafts and communities. Đồng Lạc Communal House at No. 38 is closely linked to the craft of making and trading traditional silk yếm (traditional Vietnamese bodices). Meanwhile, Hoa Lộc Thị Communal House at No. 90A served as a sanctuary where the Đan Loan community worshipped the patron saint of the dyeing craft and offered spiritual allegiance to their native village tutelary deity.
Hàng Đào is also deeply intertwined with the 1907 Đông Kinh Nghĩa Thục movement (Tonkin Free School movement). No. 4 was the family home of Lương Văn Can, one of the principal founders and head of the school, whilst classes were once held at No. 10. These historical addresses bear enduring witness to the early twentieth-century endeavours to enlighten the populace and reform education.
Strolling along Hàng Đào Street today, beyond the lively buzz of modern shops, visitors can uncover layers of history: the echoes of the silk trade, the legacy of craft-village communities, and a patriotic educational movement. The street’s very name, its communal houses and its historic buildings collectively narrate the rich, generational story of Hàng Đào.
